ضرورت بازنگری در آییننامههای ساختمانی برای افزایش مقاومت سازهها در برابر موج انفجار
رئیس کمیته عمران شورای اسلامی شهر تهران با اشاره به تجربهآسیبدیدگی برخی ساختمانها در جریان جنگ اخیر، بر لزوم بازنگریدر ضوابط طراحی سازه و مقررات ملی ساختمان تأکید کرد و گفت: همانطور که پس از هر زلزله، آییننامههای ساختمانی مورد بررسی واصلاح قرار میگیرد، در موضوع انفجار نیز باید بررسیهای فنی انجامشود تا نقاط ضعف ساختمانها شناسایی و در مقررات ساختوسازلحاظ شود.
به گزارش خبرنگار ما، سید محمد آقامیری، در گفتوگو با پایگاه خبریساختمان آنلاین،با اشاره به لزوم بازنگری در طراحی سازهها و مقرراتملی ساختمان پس از تجربه جنگ اخیر اظهار کرد: در جریان بررسیساختمانهای آسیبدیده، یکی از موضوعاتی که بهصورت جدی خود رانشان داد، ضعف برخی اجزای ساختمانی در برابر موج انفجار بود. درمواردی مشاهده شد که ساختمان در محل اصلی حادثه قرار نداشته،اما به دلیل نزدیکی به محل انفجار، نما یا دیوارهای بیرونی آن دچارریزش شده است.
وی با بیان اینکه ریزش دیوارهای پیرامونی و نما میتواند منجر بهخسارت جانی شود، افزود: اینکه در فاصله ۴۰ یا ۵۰ متری از محلحادثه، دیوار یک ساختمان بر اثر موج انفجار فرو بریزد، موضوع قابلتأملی است. ممکن است شکستن شیشهها در چنین شرایطی قابلپیشبینی باشد، اما ریزش دیوار نباید بهسادگی اتفاق بیفتد. دیوارهایبیرونی، دیوارهای حائل و نحوه اتصال آنها به سازه باید از نظر فنیدوباره بررسی شود.
رئیس کمیته عمران شورای اسلامی شهر تهران تأکید کرد: به نظرمیرسد لازم است در طراحی سازهها، آیتمی با عنوان مقاومت در برابرانفجار به شکل جدیتر دیده شود. وقتی دیوار به سمت داخل فرومیریزد، ممکن است فردی داخل واحد، روی تخت یا مبل نشسته باشدو همین ریزش باعث آسیب جانی شود. در برخی موارد چنین اتفاقاتیرخ داده و این موضوع نشان میدهد که باید در ضوابط طراحی واجرای ساختمانها بازنگری صورت گیرد.
آقامیری با مقایسه تجربه انفجار با تجربه زلزله در کشور گفت: درموضوع زلزله، هر بار که حادثهای رخ میدهد، سازهها بررسی میشوندو اگر نواقصی در طراحی یا اجرا وجود داشته باشد، اصلاحات لازم درآییننامهها و ضوابط فنی اعمال میشود. در موضوع انفجار هم بایدهمین مسیر طی شود. باید مشخص شود کدام سازهها، کدام سقفهاو کدام نوع دیوارها در برابر موج انفجار عملکرد بهتری داشتهاند تا براساس نتایج این بررسیها، اصلاحات لازم در مقررات ملی ساختمانانجام شود.
وی ادامه داد: در حال حاضر گروهها و تیمهایی شکل گرفتهاند که درحال بررسی این موضوعات هستند و امیدواریم خروجی این بررسیهابتواند در بخش مقاومسازی ساختمانها، چه در برابر زلزله و چه دربرابر انفجار، مورد استفاده قرار گیرد. هدف این است که ساختمانهایآینده ایمنتر و مقاومتر ساخته شوند.
رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران همچنین با اشاره به تفاوتعملکرد ساختمانهای جدید و قدیمی در حوادث اخیر اظهار کرد: طبیعی است که ساختمانهای نوساز، به دلیل تغییراتی که طی ۱۰ تا ۱۵سال اخیر در ضوابط طراحی سازه و آییننامههای مربوط به زلزله ایجادشده، نسبت به ساختمانهای قدیمی مقاومتر بودهاند. در برخیساختمانهای قدیمی، آسیب به یک واحد باعث تخریب گستردهتر درکل مجتمع شده، اما در ساختمانهای جدیدتر معمولاً خسارتمحدودتر بوده و بیشتر همان واحد یا بخشهایی از واحدهای مجاورآسیب دیدهاند.
آقامیری در بخش دیگری از سخنان خود درباره روند نوسازی واحدهایمسکونی آسیبدیده گفت: قراردادهای مربوط به ساختوسازواحدهای مسکونی آسیبدیده در حال انعقاد است. نگاه ما بیشتر بهسمت تخریب و نوسازی بوده تا صرفاً بازسازی یا مقاومسازی؛ زیرابسیاری از ساختمانهایی که آسیب دیدهاند، قدیمی هستند و بعضاًبیش از ۲۰ یا حتی ۳۰ تا ۴۰ سال از عمر آنها میگذرد.
وی با بیان اینکه برخی ساختمانهای آسیبدیده با ضوابط قدیمیساخته شدهاند، افزود: طراحی سازهها در سالهای اخیر چندین بارتغییر کرده و ضوابط مربوط به زلزله نیز اصلاح شده است. بنابراینحوادث اخیر میتواند فرصتی باشد تا بخشی از ساختمانهای قدیمی،بهجای ترمیم مقطعی، تخریب و نوسازی شوند و با ضوابط جدید ومقاومتر ساخته شوند.
رئیس کمیته عمران شورای اسلامی شهر تهران تصریح کرد: در برخیموارد، ساختمانی مثلاً پنج طبقه بوده و فقط یک واحد آن آسیب دیده،اما چون ساختمان قدیمی بوده، ترجیح داده شده به جای بازسازیهمان یک واحد، کل بنا نوسازی شود. در چنین شرایطی با بارگذاریجدید و استفاده از مشوقهایی مانند طبقه تشویقی، شرایطی فراهمشده تا نوسازی برای مالک و سازنده مقرونبهصرفه باشد.
آقامیری با اشاره به استقبال مالکان از این رویکرد گفت: از آنجا که ایننوسازی برای مالکان هزینهای دربر ندارد، بسیاری از آنها از اینپیشنهاد استقبال کردهاند. در برخی موارد، یک مجتمع ۳۰ یا ۴۰ واحدیتنها چند واحد آسیبدیده داشته، اما به دلیل قدمت بالا، تصمیم برتخریب و نوسازی کل مجموعه گرفته شده است. این رویکرد هم باعثرضایتمندی مردم شده و هم به هدف مدیریت شهری برای افزایشتعداد ساختمانهای مقاوم در شهر کمک کرده است.
وی افزود: ممکن است در ظاهر تعداد واحدهای نوسازیشده بیشتر ازتعداد نقاط آسیبدیده به نظر برسد، اما دلیل آن این است که ما صرفاًبه واحدهای تخریبشده نگاه نکردهایم. وقتی یک ساختمان قدیمی دربخشی دچار آسیب شده، کل مجموعه از منظر ایمنی و صرفه اقتصادیبررسی شده و در بسیاری از موارد نوسازی کامل در دستور کار قرارگرفته است.
رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران درباره برآورد هزینههای نوسازینیز گفت: هنوز عدد دقیقی از هزینه نهایی نوسازی قابل اعلام نیست،زیرا قراردادها در حال بسته شدن است و تا زمانی که ساختمانهاساخته و تحویل مالکان نشود، نمیتوان هزینه قطعی را اعلام کرد. باتوجه به نوسانات قیمت و تورم در حوزه ساختوساز، برآورد دقیقهزینهها زمانبر خواهد بود.
آقامیری در پایان تأکید کرد: تجربه جنگ اخیر نشان داد که باید از هرحادثه برای اصلاح مسیر ساختوساز استفاده کرد. همانطور که تجربهزلزلهها باعث اصلاح آییننامههای ساختمانی شده، تجربه اخیر نیز بایدبه اصلاح طراحی سازهها، دیوارها، نماها و مقررات ملی ساختمان منجرشود تا در آینده شاهد ساختمانهایی مقاومتر و ایمنتر باشیم.
