استفاده از کلاه آفتابگیر به جای کلاه ایمنی؛ زنگ خطر ایمنی در کارگاههای ساختمانی
مشاهدات میدانی از چند پروژه ساختمانی فعال نشان میدهد که شماری از کارگران به جای استفاده از کلاه ایمنی استاندارد، از کلاههای آفتابگیر استفاده میکنند؛ موضوعی که کارشناسان ایمنی آن را تهدیدی جدی برای سلامت نیروی کار و نشانهای از ضعف در اجرای الزامات حفاظت فردی میدانند.
به گزارش خبرنگار شهری ساختمان آنلاین،بررسیهای میدانی از چندین پروژه ساختمانی فعال حاکی از آن است که تعدادی از کارگران، بهویژه نیروهای ساده و غیرمتخصص، به جای استفاده از کلاه ایمنی استاندارد، از کلاههای پارچهای یا پلاستیکی آفتابگیر استفاده میکنند؛ اقدامی که میتواند در صورت وقوع حادثه، پیامدهای جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
بر اساس مشاهدات، کلاههای مورد استفاده صرفاً برای محافظت در برابر تابش مستقیم نور خورشید طراحی شدهاند و فاقد ویژگیهای حفاظتی لازم برای مقابله با خطرات رایج کارگاههای ساختمانی از جمله سقوط اجسام، برخورد با موانع، نفوذ اجسام تیز و خطرات ناشی از برقگرفتگی هستند.
برخی کارگران در گفتوگو با خبرنگار ما، گرمای شدید هوا و تهویه نامناسب برخی کلاههای ایمنی را علت اصلی استفاده از کلاههای آفتابگیر عنوان کردند. به گفته آنان، سبکی و گردش بهتر هوا در این کلاهها باعث شده است در روزهای گرم سال استفاده از آنها را ترجیح دهند.
این در حالی است که کارشناسان حوزه ایمنی و بهداشت حرفهای تأکید میکنند کلاههای آفتابگیر هیچگونه جایگزینی برای کلاه ایمنی استاندارد محسوب نمیشوند. به گفته این کارشناسان، کلاههای ایمنی مطابق استانداردهای بینالمللی از جمله EN 397 و ANSI Z89.1 تحت آزمونهای سختگیرانهای مانند مقاومت در برابر ضربه، نفوذ اجسام، جریان برق و اشتعال قرار میگیرند، در حالی که کلاههای آفتابگیر فاقد چنین قابلیتهایی هستند.
کارشناسان معتقدند استفاده از کلاه آفتابگیر به جای کلاه ایمنی، ضعف در مدیریت ایمنی کارگاهها را نشان میدهد. به گفته آنان، کلاههای ایمنی با پوسته مقاوم از جنس پلیاتیلن، پلیکربنات یا فایبرگلاس، نیروی ناشی از سقوط اجسام را جذب و از آسیب به جمجمه و سیستم عصبی جلوگیری میکنند. همچنین این تجهیزات در برابر نفوذ اجسام نوکتیز و در برخی مدلها در برابر خطرات الکتریکی نیز مقاومت لازم را دارند؛ ویژگیهایی که در کلاههای آفتابگیر وجود ندارد.
متخصصان ایمنی، تأمین تجهیزات استاندارد و نظارت بر استفاده صحیح از آنها را از مهمترین مسئولیتهای کارفرمایان میدانند. آنان پیشنهاد میکنند برای کاهش اثر گرمای هوا، از کلاههای ایمنی استاندارد دارای لبه پهن یا تجهیزات مجهز به سایهبان استفاده شود تا ضمن محافظت در برابر تابش خورشید، ایمنی کارگران نیز حفظ شود. همچنین برگزاری دورههای آموزشی و فرهنگسازی مستمر درباره اهمیت استفاده از تجهیزات حفاظت فردی از دیگر راهکارهای مؤثر در کاهش این معضل عنوان شده است.
بر اساس ماده ۸۵ قانون کار، تأمین وسایل حفاظت فردی مناسب بر عهده کارفرماست و رعایت الزامات ایمنی در کارگاههای ساختمانی از مهمترین عوامل پیشگیری از حوادث شغلی به شمار میرود.
کارشناسان تأکید دارند اگرچه محافظت از کارگران در برابر گرمای شدید و تابش مستقیم خورشید ضروری است، اما این موضوع نباید به قیمت نادیده گرفتن اصول ایمنی تمام شود. به باور آنان، استفاده از تجهیزات استاندارد و نظارت مستمر بر اجرای دستورالعملهای ایمنی، مهمترین راهکار برای حفظ جان نیروی کار در پروژههای عمرانی است.
