مالیات خانه‌های خالی؛ اطلاعات باید از سامانه املاک وزارت راه بیاید، نه سرشماری

سخنگوی سازمان امور مالیاتی اعلام کرد که طبق قانون، اطلاعات مربوط به خانه‌های خالی باید از طریق سامانه ملی املاک و اسکان (زیرمجموعه وزارت راه و شهرسازی) در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار گیرد؛ نه از داده‌های سرشماری نفوس و مسکن .

به گزارش ساختمان آنلاین به نقل از ایلنا، محمدمهدی موحدی ، در پاسخ به این پرسش که آیا آمار خانه‌های خالی حاصل از سرشماری مبنای مالیات‌ستانی قرار می‌گیرد یا اطلاعات وزارت راه و شهرسازی، بر نقش قانونی سامانه ملی املاک و اسکان تأکید کرد و گفت ممکن است تعریف مرکز آمار ایران از خانه خالی با تعریف قانونی مندرج در قانون مالیات‌های مستقیم متفاوت باشد .

شرط ۱۲۰ روز؛ معیار قانونی خانه خالی

بر اساس قانون مالیات‌های مستقیم، ملکی مشمول عنوان «خانه خالی» می‌شود و امکان اخذ مالیات از آن وجود دارد که دست‌کم ۱۲۰ روز خالی از سکنه باشد. به گفته موحدی، نحوه احراز این مدت، زمان بررسی وضعیت ملک و چگونگی دریافت اطلاعات، در تشخیص خانه‌های خالی اهمیت تعیین‌کننده دارد .

وی افزود داده‌های مرکز آمار ممکن است بر اساس استانداردهای آماری مشخصی گردآوری شوند، در حالی که اطلاعات سامانه ملی املاک و اسکان بر مبنای ضوابط و معیارهای دیگری بررسی می‌شوند؛ بنابراین برای استفاده از این اطلاعات در فرایند مالیات‌ستانی، لازم است داده‌های دو مجموعه بررسی و تا حد امکان یکسان‌سازی شوند .

چالش‌های شناسایی خانه‌های خالی

سخنگوی سازمان امور مالیاتی به چند مشکل ساختاری در فرایند شناسایی خانه‌های خالی اشاره کرد:

• نحوه جمع‌آوری داده‌ها: اگر اطلاعات بر اساس خوداظهاری به دست آمده باشد، باید مشخص شود آیا راستی‌آزمایی می‌شوند یا خیر. اگر هم از طریق خوداظهاری نباشد، باید سازوکار شناسایی املاکی که وضعیت سکونت آن‌ها اعلام نشده است مشخص باشد .

• نبود بانک اطلاعاتی جامع: برای شناسایی دقیق، باید مشخص باشد هر ملک در کجا قرار دارد، مالک آن چه شخص حقیقی یا حقوقی است و اطلاعات مالکیت و وضعیت سکونت آن چگونه ثبت و نگهداری می‌شود .

• پیچیدگی اسناد مالکیت: بخش قابل توجهی از املاک کشور از نظر وضعیت اسناد رسمی و اطلاعات مالکیت با پیچیدگی‌هایی مواجه هستند که بر فرایند شناسایی و تطبیق اطلاعات اثر می‌گذارد .

وقتی «خالی بودن» کافی نیست

موحدی با اشاره به مواردی که تشخیص وضعیت آن‌ها نیازمند بررسی دقیق‌تر است، مثال زد: در سال‌های گذشته مواردی وجود داشته که یک بانک تعدادی از املاک خود را به‌عنوان خانه خالی اعلام کرده بود، اما بخشی از این واحدها در طبقات یا فضاهایی قرار داشتند که عملاً امکان استفاده مستقل مسکونی یا اجاره دادن آن‌ها وجود نداشت. به گفته وی، در چنین مواردی ملک از نظر ظاهری خالی است، اما شرایط آن با خانه‌ای که قابلیت سکونت و عرضه به بازار اجاره را دارد یکسان نیست؛ بنابراین صرف خالی بودن ملک برای تشخیص دقیق کافی نیست و باید شرایط و مشخصات آن نیز بررسی شود .

سخن پایانی

اظهارات سخنگوی سازمان امور مالیاتی نشان می‌دهد که چالش اصلی مالیات‌ستانی از خانه‌های خالی، نه کمبود داده، بلکه ناهمگونی تعاریف، نبود بانک اطلاعاتی یکپارچه و پیچیدگی اسناد مالکیت است. تا زمانی که داده‌های مرکز آمار و سامانه ملی املاک و اسکان یکسان‌سازی نشوند و راستی‌آزمایی خوداظهاری‌ها تعیین تکلیف نشود، اجرای دقیق این مالیات با دشواری روبه‌رو خواهد بود.