افزایش سهم مسکن در سبد هزینه خانوار تا مرز ۷۰ درصد، افت سرمایهگذاری ساختمانی و جهش هزینههای ساخت، تصویری از بازاری ارائه میدهد که هم در سمت تقاضا با کاهش قدرت خرید مواجه است و هم در سمت عرضه با عقبنشینی سرمایهها. در چنین شرایطی، طرحهای مشارکتی تازهای مانند «خانهریز» بهعنوان راهکاری برای تجمیع سرمایههای خرد و تسهیل خانهدار شدن مطرح شدهاند.
به گزارش ساختمان آنلاین،مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی شهر تهران با اشاره به فشار سنگین هزینههای مسکن بر خانوادهها گفت: در بسیاری از مناطق شهری، مسکن اکنون تا ۷۰ درصد هزینه سبد خانوار را به خود اختصاص داده و بدون کاهش این سهم، بهبود معیشت امکانپذیر نیست.
خشایار باقرپور در نشست خبری روز چهارشنبه تأکید کرد: حل مسئله مسکن میتواند بهعنوان پیشران ساماندهی اقتصاد خانوار عمل کند. به گفته وی، باید بازار مصرفی و سرمایهای مسکن بهجای تقابل، در قالب یک سازوکار مکمل دیده شوند.
وی با اشاره به توافق انجامشده با سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران اظهار داشت: طرح «خانهریز» با هدف ایجاد امکان سرمایهگذاری برای عموم مردم طراحی شده تا مسیر خانهدار شدن از طریق تجمیع سرمایههای خرد هموار شود.
باقرپور با بیان اینکه الگوی تقاضا بهوضوح به سمت واحدهای کوچکمتراژ تغییر کرده است، افزود: در حالی که نیاز بازار به واحدهای کوچک افزایش یافته، سیاستهای تولیدی هنوز متناسب با این تغییر حرکت نکردهاند. وی کاهش ۶۰ درصدی ازدواج در یک دهه اخیر را نشانهای از اثر مستقیم بحران مسکن بر تصمیمهای خانوار دانست.
او همچنین به رکود معاملات در دیماه اشاره کرد و گفت: همزمانی انتظارات تورمی فروشندگان با تردید خریداران تحت تأثیر فضای سیاسی و تنشهای منطقهای، عملاً بازار را در وضعیت قفلشدگی قرار داد.
به گفته مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی تهران، آمارهای رسمی از کاهش ۲۲.۵ درصدی صدور پروانه ساختمانی در بهار و ۳۱.۸ درصدی در تابستان حکایت دارد که بیانگر فاصله گرفتن سرمایهها از بخش ساختوساز است. وی افزود: تورم مصالح ساختمانی در دیماه به حدود ۶۰ درصد رسید و همزمان، توان خرید متقاضیان بهشدت افت کرد. همچنین سرمایهگذاری بخش خصوصی در بهار امسال نسبت به زمستان گذشته حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان کاهش یافته است.
باقرپور با ترسیم سه سناریوی سیاسی شامل تشدید درگیری، تداوم وضعیت موجود یا دستیابی به توافق، پیشبینی کرد: فارغ از نتیجه هر یک از این سناریوها، بازار مسکن در سال آینده با رشد بیش از ۵۰ درصدی قیمتهای ریالی روبهرو خواهد شد.
در ادامه این نشست، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهر تهران از آغاز عرضه عمومی «خانهریز» در هفته آینده خبر داد و آن را یکی از مدلهای جدید مشارکتی شهرداری معرفی کرد.
نوید خاصهباف با توضیح اینکه «خانهریز» یک ابزار مالی نوین مبتنی بر سرمایهگذاری بخش خصوصی است، گفت: در این سازوکار، شهروندان میتوانند بهصورت تدریجی در پروژههای ساختمانی مشارکت کرده و در مسیر خانهدار شدن قرار گیرند.
وی هدف اصلی این طرح را صیانت از سرمایههای خرد در برابر تورم ملکی و همچنین فراهم کردن امکان مشارکت مردم در فرآیند ساخت عنوان کرد و افزود: تمرکز اصلی، تسهیل خانهدار شدن اقشار کمبرخوردار است.
خاصهباف همچنین با اشاره به تحلیلهای موجود درباره رسیدن بازارهایی نظیر طلا و ارز به سقف قیمتی، اظهار داشت: انتظار میرود در سال آینده جریان سرمایه بیش از گذشته به سمت مسکن متمایل شود و این بازار همچنان یکی از جذابترین حوزههای سرمایهگذاری باقی بماند.
