دبیر کانون سراسری انجمنهای صنفی تولیدکنندگان بتن آماده کشور با اشاره به تولید سالانه ۱۰۰ میلیون مترمکعب بتن آماده در کشور، نسبت به تهدیدات نظام فعلی توزیع سیمان در بورس برای کیفیت بتن و درنتیجه ایمنی سازهها هشدار داد و خواستار اصلاح فوری این روند شد.
به گزارش ساختمان آنلاین، در جریان شانزدهمین دوره نمایشگاه بینالمللی قیر و آسفالت و بتن آماده و قطعات بتنی در محل نمایشگاه بینالمللی تهران، محرم کریمی در نشستی تخصصی که به منظور تبیین چالشهای صنعت بتن آماده برگزار شد، با بیان اینکه صنعت بتن آماده حلقه پایانی و ارزشآفرین زنجیره مصالح ساختمانی است، اظهار داشت: در پنج سال گذشته سالانه بهطور متوسط ۶۵ میلیون تن سیمان در کشور تولید شده که بیش از ۹۰ درصد آن بهصورت فله، توسط حدود یک هزار و ۷۰۰ کارخانه عضو و غیرعضو در سراسر کشور، به حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب بتن آماده تبدیل میشود.
وی اصلیترین چالش پیش روی تولید بتن باکیفیت و استاندارد را «نحوه توزیع سیمان در بورس کالا» عنوان کرد و گفت: نظام فعلی خرید و توزیع سیمان در بورس، بهگونهای است که تولیدکننده بتن را مجبور میکند برای تأمین نیاز خود از چندین کارخانه سیمان با کیفیتهای متفاوت خرید کند. این امر موجب اختلاط سیمانهای ناهمگون در سیلوهای کارخانههای بتن شده و تولید بتن با کیفیت پایدار و منطبق بر طرح اختلاط دقیق مهندسی را غیرممکن میسازد.
دبیر کانون سراسری انجمنهای صنفی بتن آماده کشور افزود: بتن یک محصول مهندسی و مبتنی بر علم مواد است و کوچکترین تغییر در مشخصات سیمان مصرفی، مستلزم بازنگری و تنظیم مجدد کل فرمول ساخت (طرح مخلوط) است. ما این وضعیت را که مستقیم بر ایمنی میلیونها مترمربع سازه اثر میگذارد، یک «فاجعه ملی» میدانیم.
کریمی در پاسخ به این پرسش که برخی با استناد به بحث کمآبی، حرکت به سمت سازههای فولادی را تبلیغ میکنند، گفت: این استدلال، یک «خلط مبحث» آشکار است. حتی در یک سازه به اصطلاح فولادی، فونداسیون، سقف، دیوارهای برشی و بسیاری از المانهای حیاتی، بتنی هستند. راهحل صحیح مدیریت مصرف آب در صنعت ساختمان، بهکارگیری فناوریهای نوین در تولید بتن، مانند استفاده از افزودنیهای کاهنده آب و روانکنندههاست که ضمن افزایش کارایی و مقاومت، مصرف سیمان و آب را بهطور همزمان کاهش میدهد.
وی از انجام پیگیریهای حقوقی و اداری گسترده برای حل این معضل خبر داد و تصریح کرد: این موضوع را از طریق ارسال نامه به مقامات عالی از جمله رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه، وزیر راه و شهرسازی و سازمان پدافند غیرعامل پیگیری کردهایم. خوشبختانه در شهریورماه سال جاری، با تشکیل جلسهای با حضور قائممقام وزیر صنعت، معاونتهای مربوطه و مسئولان سازمان بورس، اهمیت و فوریت موضوع مورد پذیرش قرار گرفت و دستور تشکیل یک «کارگروه ویژه» برای ارائه راهحل صادر شد.
در ادامه این نشست، مهندس علی صادقی، نایب رئیس کانون، با ارائه تحلیل اقتصادی بر این موضوع تأکید کرد که دغدغه اصلی این صنعت، قیمت نیست، بلکه کیفیت و یکنواختی مواد اولیه است. وی گفت: سهم هزینه بتن آماده در کل هزینه احداث یک ساختمان، بهطور متوسط تنها حدود ۴ درصد است. با افزایشی بسیار جزئی در این سهم و سرمایهگذاری روی کیفیت مصالح، میتوان عمر مفید سازهها را از میانگین کنونی ۲۰ تا ۳۰ سال، به استانداردهای جهانی نزدیک به ۱۰۰ سال یا بیشتر رساند. این یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای حفظ جان و مال مردم و سرمایههای ملی است.
در ادامه، مهران رهگذر رئیس کانون سراسری انجمنهای صنفی بتن آماده کشور با تشریح فرآیند تولید بتن آماده و با ارائه یک نمونه آزمایش ساده، تأکید کرد: استفاده از ماسههای ترکیبیِ حاوی ذرات ریز شکستهشده به جای ماسه طبیعی دوبارشور، موجب کاهش محسوس مقاومت و کیفیت بتن میشود.
وی با اشاره به روند کنونی تأمین مصالح، اظهار داشت: «متأسفانه در سالهای اخیر به دلایل مختلف از جمله کمبود منابع، استفاده از ماسههای ترکیبی که حاوی درصد بالایی از مواد ریزدانه حاصل از خردایش سنگ هستند، رایج شده است. در حالی که استاندارد اولیه و ایدهآل برای تولید بتن با کیفیت، ماسه طبیعی دوبارشور با دانهبندی مناسب است.»
وی برای تبیین ملموس این موضوع، یک مدل ساده آزمایشگاهی را توصیف کرد: «اگر سنگدانهها (شن و ماسه) را بهعنوان مجموعهای از ذرات با اندازههای مختلف در نظر بگیریم و سیمان و آب را عامل چسباننده، در شرایط ایدهآل (استفاده از ماسه طبیعی)، خمیر سیمان قادر است حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد سطح سنگدانههای درشت را بپوشاند و چسبندگی عالی ایجاد کند. اما وقتی از ماسه ترکیبی با ذرات ریز و زبر زیاد استفاده میشود، سطح کل ذرات به شدت افزایش مییابد. با ثابت بودن مقدار سیمان، این خمیر، روی سطح بسیار وسیعی پخش شده و نمیتواند پوشش مناسبی بر روی سنگدانههای درشت ایجاد کند. نتیجه نهایی، افت چسبندگی و کاهش مقاومت بتن است.»
رهگذر با بیان اینکه این مسئله مستقیم بر ایمنی و عمر مفید سازهها تأثیر میگذارد، تصریح کرد: «این فقط یک بحث تئوری نیست. این کاهش مقاومت در آزمایشهای عملی به وضوح مشاهده میشود. زمانی که بتن در رده مقاومتی پایینتری قرار میگیرد، ظرفیت باربری سازه کاهش یافته و در بلندمدت، دوام آن در برابر عوامل جوی و بارهای وارده به خطر میافتد. هدف نهایی صنعت، تأمین بتن با حداکثر کیفیت برای ایمنی بیشتر ساختمانهاست.»
وی گفت: ارتقای کیفیت بتن نیازمند نگاه سیستماتیک به تمام مواد اولیه از جمله سیمان، سنگدانه درشت و ریز (ماسه) و آب است. استفاده از ماسه با دانهبندی مناسب و نزدیک به حالت طبیعی، گامی اساسی در دستیابی به بتنهای با مقاومت و دوام بالا است. مسئولیتپذیری تمامی حلقههای زنجیره تأمین، از معادن شن و ماسه تا کارخانههای بتن آماده و سپس نظارت در محل اجرا، برای حصول اطمینان از کیفیت نهایی سازه امری ضروری است.
