بیتالله ستاریان، کارشناس ارشد مسکن، با اشاره به جهش هزینههای ساختوساز گفت: هزینه ساخت یک واحد مسکونی متوسط که در سالهای گذشته حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان به ازای هر مترمربع بود، اکنون به حدود ۶۵ میلیون تومان رسیده و هزینه ساخت واحدهای لوکس نیز تا ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان در هر مترمربع افزایش یافته است.
ستاریان در گفتوگو با «ساختمان آنلاین» درباره وضعیت بازار مسکن اظهار کرد: در حال حاضر بازار مسکن از دو جهت تحت فشار قرار دارد؛ نخست افزایش تورمی هزینه تمامشده ساخت و دوم رکود شدیدی که طی سه سال گذشته بر بخش مسکن حاکم بوده و تولید را به شکل قابل توجهی کاهش داده است.
وی افزود: حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش قیمت مصالح ساختمانی در سالهای اخیر، در کنار رشد دستمزدها، باعث شده هزینه ساخت به شکل چشمگیری افزایش پیدا کند. به گفته او، هزینه ساخت یک ساختمان متوسط که در سالهای گذشته حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان به ازای هر مترمربع بود، اکنون به حدود ۶۵ میلیون تومان رسیده است.
این کارشناس ارشد مسکن ادامه داد: اگر ساختوساز در ردههای لوکس و با کیفیت بالاتر انجام شود، هزینه ساخت میتواند به ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان به ازای هر مترمربع نیز برسد.
تولید مسکن به یکسوم نیاز کشور رسیده است
ستاریان با اشاره به کاهش تولید مسکن گفت: کشور سالانه به حدود یک میلیون تا یک میلیون و چندصد هزار واحد مسکونی نیاز دارد، اما طی سالهای اخیر متوسط تولید سالانه به حدود ۳۰۰ هزار واحد رسیده است.
وی افزود: بخش خصوصی در شرایط فعلی نتوانسته متناسب با نیاز کشور تولید کند و این کاهش عرضه در کنار کسری انباشته سالهای گذشته، فشار بیشتری بر بازار وارد کرده است.
ستاریان یکی دیگر از عوامل افزایش هزینه ساخت را وضعیت تولید مصالح ساختمانی دانست و گفت: در سه سال رکود، بسیاری از تولیدکنندگان مصالح ساختمانی با مشکلات جدی مواجه شدند و برخی واحدها با حدود ۲۰ درصد ظرفیت اسمی فعالیت کردند؛ بنابراین کاهش تولید مصالح نیز در افزایش قیمت آنها مؤثر بوده است.
قدرت خرید خانوارها کاهش یافته است
این کارشناس مسکن با بیان اینکه بازار در شرایط رکود تورمی قرار دارد، گفت: اگرچه قیمت مسکن افزایش یافته، اما معاملات به دلیل کاهش قدرت خرید مردم متناسب با این افزایش رشد نکرده است.
وی افزود: امروز تقاضای مؤثر در بازار بسیار پایین است و بسیاری از خانوارها دیگر توان خرید خانه متناسب با نیاز خود را ندارند. حتی در برخی موارد، خانوارها به جای تبدیل خانه خود به واحد بهتر، خانه بزرگتر را میفروشند و واحد کوچکتری خریداری میکنند تا از مابهالتفاوت آن برای تأمین هزینههای زندگی استفاده کنند.
هشدار ستاریان درباره فشار بر ۷ میلیون مستأجر
ستاریان با هشدار نسبت به وضعیت بازار اجاره گفت: فشار هزینه مسکن بر خانوارهای مستأجر به مرحله نگرانکنندهای رسیده است.
وی با اشاره به وجود حدود ۷ میلیون خانوار مستأجر در کشور اظهار کرد: اگر روند افزایش هزینه مسکن ادامه پیدا کند، این مسئله تنها یک موضوع اقتصادی نخواهد بود و میتواند به مسئلهای اجتماعی و حتی سیاسی تبدیل شود.
این کارشناس ارشد مسکن تأکید کرد: دولت نباید در سیاستهای حمایتی خود مسکن را نادیده بگیرد و تنها بر کالاهای اساسی تمرکز کند؛ چرا که مسکن نیز یک کالای حیاتی است و افزایش هزینه تأمین آن فشار سنگینی بر خانوارها وارد میکند.
«خانهدار شدن» دیگر فقط یک رویای دستنیافتنی نیست
ستاریان با اشاره به فاصله شدید میان درآمد خانوار و قیمت مسکن گفت: خانهدار شدن برای بسیاری از مردم دیگر تنها یک «رویای دستنیافتنی» نیست، بلکه شرایط به مراتب سختتر از این تعبیر شده است.
وی افزود: اینکه یک کارمند یا کارگر برای خرید خانه مجبور باشد بیش از صد سال درآمد خود را پسانداز کند، از نظر منطقی قابل قبول نیست، اما این مسئله به واقعیت بازار مسکن تبدیل شده است.
بخش خصوصی توان ساخت سالانه یک میلیون واحد را دارد
این کارشناس ارشد مسکن در ادامه گفت: بخش خصوصی ذاتاً توان ساخت سالانه یک میلیون تا یک میلیون و چندصد هزار واحد مسکونی را دارد، اما سیاستهای اقتصادی و محدودیتهای مالی، بانکی و ساختاری این بخش را به مرحلهای رسانده که امکان استفاده از ظرفیت واقعی خود را ندارد.
ستاریان با انتقاد از نبود شرکتهای بزرگ ساختمانی در کشور اظهار کرد: در ایران بخش قابل توجهی از ساختوساز توسط سازندگان کوچک انجام میشود و ما نتوانستهایم شرکتهای خصوصی قدرتمندی ایجاد کنیم که بتوانند سالانه دهها هزار واحد مسکونی تولید کنند.
وی خاطرنشان کرد: در بسیاری از کشورهای همسایه، ساختار اقتصادی به بخش خصوصی اجازه داده شرکتهای بزرگ ساختمانی شکل بگیرند و ظرفیت تولید خود را افزایش دهند، اما در ایران چنین ظرفیتی در بخش خصوصی ایجاد نشده است.
ستاریان در پایان تأکید کرد: حل بحران مسکن تنها با افزایش مقطعی عرضه امکانپذیر نیست و باید همزمان با اصلاح ساختارهای اقتصادی و مالی، زمینه رشد بخش خصوصی و افزایش واقعی تولید مسکن فراهم شود.
