یک سازنده مسکن با هشدار نسبت به توقف تدریجی پروژههایساختمانی گفت: بسیاری از پروژههایی که پیشتر برای مشارکت درساخت توجیه اقتصادی داشتند، امروز دیگر سودآور نیستند و اگر اینروند ادامه پیدا کند، سال آینده بحران اصلی ساختوساز و بیکارینیروهای وابسته به این صنعت آشکار خواهد شد.
سیدمهدی حسینیان، سازنده مسکن، در گفتوگو با ساختمانآنلاین بااشاره به تغییر معادلات مشارکت در ساخت اظهار کرد: اکنون شرایطبهگونهای شده که بسیاری از پروژهها دیگر توجیه اقتصادی ندارند. پروژههایی که پیش از جهشهای اخیر، سازندگان حاضر بودند برایبستن قرارداد مشارکت آن حتی به مشاوران املاک عدد قابل توجهیپرداخت کنند، امروز با وجود مراجعه مستقیم مالکان، از نظر اقتصادیقابل دفاع نیستند.
او افزود: مالک معمولاً ارزش ملک کلنگی خود را با افزایش قیمتآپارتمان مقایسه میکند، اما از واقعیت هزینه ساخت بیاطلاع است. پیشتر با وجود تورم، دستکم یک بازه نسبتاً مشخص برای هزینهساخت وجود داشت و سازندگان میتوانستند پروژه را آنالیز و درباره آنتصمیمگیری کنند؛ اما امروز هنوز عدد واقعی هزینه ساخت در شرایطجدید تثبیت نشده است.
حسینیان با بیان اینکه برآوردهای موجود از هزینه ساخت اختلافشدیدی دارد، گفت: امروز یک نفر هزینه ساخت را متری ۵۰ میلیونتومان اعلام میکند، دیگری ۶۰ میلیون تومان و برخی حتی اعداد بالاتریمثل ۹۰ میلیون تومان را مطرح میکنند. همین اختلاف برآوردها باعثشده مالکان در مذاکرات مشارکت، پایینترین عدد را ملاک قرار دهند وتصور کنند پروژه با همان هزینه قابل اجراست؛ درحالیکه سازندهای کهدر کف بازار کار میکند، با قیمتهای واقعی مصالح، دستمزد وتجهیزات روبهروست.
این سازنده مسکن برای توضیح افزایش هزینهها به چند نمونه اشارهکرد و گفت: برای یکی از پروژهها فقط هزینه درهای داخلی به حدود یکمیلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسیده است. همچنین پنجرههای نما درپروژهای در تهرانسر حدود ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان تمام شدهاست. سنگ کف به متری چند میلیون تومان رسیده و هزینه اسکلتبتنی نیز جهش قابل توجهی داشته است. این اعداد نشان میدهدبسیاری از پروژهها دیگر با محاسبات قبلی قابل اجرا نیستند.
او ادامه داد: اگر امروز ۱۰ پروژه برای مشارکت در ساخت معرفی شود،شاید فقط دو پروژه توجیه اقتصادی داشته باشد؛ درحالیکه بخشزیادی از همین پروژهها پیش از جهشهای اخیر هنوز قابل بررسی واجرا بودند.
حسینیان بخش دیگری از مشکل را نااطمینانی عمومی و نگرانی از آیندهدانست و گفت: بسیاری از سازندگانی که جواز گرفتهاند و حتیهزینههای اولیه مانند عوارض و نظام مهندسی را پرداخت کردهاند،هنوز پروژه را شروع نمیکنند. دلیلشان این است که نمیدانند درصورت بروز شرایط بحرانی، تکلیف مالک، تعهدات سازنده، تخریب ملکو ادامه پروژه چه خواهد شد.
او با تأکید بر اینکه رکود فعلی فقط مربوط به سازندگان نیست، افزود: مالکان هم در تصمیمگیری مردد شدهاند. برخی میگویند میخواهیمبسازیم، اما نمیدانیم اگر امروز قرارداد ببندیم و فردا شرایط تغییر کند،تکلیف این قرارداد چه میشود. قرارداد مشارکت در ساخت مانند خریدیک کالای مصرفی نیست؛ امروز قرارداد بسته میشود، اما اجرای آنممکن است ماهها بعد آغاز شود و در این فاصله هر تغییر جدیمیتواند کل پروژه را تحتتأثیر قرار دهد.
حسینیان درباره تجربه شخصی خود نیز گفت: حدود ۱۰ تا ۱۵ سال استکه در حوزه ساختوساز فعالیت دارم و معمولاً هر سال چهار تا پنجپروژه همزمان در دست اجرا داشتم. سیاست کاری من این بود که وقتیپروژهها به میانه راه میرسیدند، قرارداد مشارکت بعدی را میبستم تاپس از دریافت جواز، پروژه تازه آغاز شود. اما امسال اگر پروژههایفعلیام تمام شود، پروژه جایگزین ندارم؛ چون نه سازنده با اطمینانقرارداد میبندد و نه مالک با خیال راحت وارد مشارکت میشود.
او با اشاره به آمار ارائهشده از سوی یکی از مسئولان سازمان نظاممهندسی گفت: طبق اعلام معاون سازمان نظام مهندسی، تعدادجوازهای صادرشده نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۵۰ درصدکاهش داشته است؛ این عدد بسیار سنگین و هشداردهنده است. ازسوی دیگر، حتی بخشی از همان جوازهای صادرشده نیز عملاً به مرحلهاجرا نرسیدهاند، چون برخی مالکان یا سازندگان هنوز هزینه ناظران راپرداخت نکردهاند و پیگیر شروع پروژه نیستند.
حسینیان تصریح کرد: بخشی از فعالان ساختمانی ترجیح میدهندنقدینگی خود را در حساب شخصی نگه دارند تا اینکه در شرایطنامطمئن آن را وارد فرآیندی کنند که شاید امکان شروع یا ادامه آنفراهم نشود. نتیجه این وضعیت آن است که بسیاری از پروژهها بهتعویق افتادهاند و بخشی از پروژهها اصلاً تعریف نشدهاند.
این سازنده مسکن در پایان هشدار داد: سال آینده میتواند برایصنعت ساختمان سال بسیار سختی باشد. پروژههایی که امسال بهپایان میرسند، اگر جایگزین نداشته باشند، گچکار، نقاش، سنگکار،سازنده، فروشنده مصالح، کارخانه تولیدکننده، راننده حمل مصالح ودهها شغل وابسته با کاهش کار روبهرو میشوند. بحران ساختوسازفقط بحران سازنده نیست؛ یک زنجیره بزرگ شغلی را درگیر میکند وآثار آن در سال آینده جدیتر دیده خواهد شد.
