سیامک محمودی، مدیرعامل گروه ساختمانی آنیک، با اشاره به چالشهای متعدد صنعت ساختمان از طولانیشدن فرآیند صدور جواز و پایانکار تا مشکلات اجرا و تأمین مصالح، تأمین نیروی انسانی را یکی از جدیترین مشکلات امروز سازندگان دانست و گفت: «پیدا کردن یک کارگر ساده که بتواند بیاید برای شما کار کند، از پیدا مهندس معمار یا مکانیک و…خیلی سختتر شده است.»
محمودی در گفتگو با ساختمان آنلاین، با بیان اینکه مشکلات صنعت ساختوساز به یک مرحله یا یک دستگاه خاص محدود نمیشود، اظهار کرد: بخشی از مشکلات از همان ابتدای مسیر و فرآیند دریافت جواز آغاز میشود و تا پایان پروژه ادامه پیدا میکند. به گفته او، گاهی صدور یک جواز یک تا دو سال زمان میبرد و فرآیند دریافت پایانکار نیز ممکن است ۱۰ تا ۱۱ ماه طول بکشد.
او با تأکید بر ضرورت تسریع فرآیند صدور مجوزها افزود: سازنده نباید برای شروع پروژه با چنین دغدغههایی مواجه باشد. در این میان هم شهرداری و هم نظام مهندسی باید در کوتاهشدن فرآیندها و افزایش سرعت صدور جواز نقش داشته باشند.
مدیرعامل گروه ساختمانی آنیک در ادامه، مرحله اجرا را یکی دیگر از چالشهای جدی صنعت ساختمان دانست و گفت: مشکلات صنعت ساختوساز فقط به مسائل اداری محدود نمیشود و در مرحله اجرا، تأمین مصالح و نیروی انسانی نیز چالشهای جدی وجود دارد.
محمودی با اشاره به کمبود نیروی کار در پروژههای ساختمانی تصریح کرد: «یکی از دغدغههای ما این است که بتوانیم با وارد کردن صنعت به ساختمان، از نیروهای انسانی کمتری استفاده کنیم.» به گفته او، توسعه صنعتیسازی و استفاده از فناوری در ساختوساز میتواند وابستگی پروژهها به نیروی انسانی را کاهش دهد.
او ادامه داد: «واقعاً الان پیدا کردن یک کارگر ساده که بتواند بیاید برای شما کار کند، از پیدا کردن یک دکتر معمار یا دکتر مکانیک خیلی سختتر شده.» محمودی تأکید کرد که در شرایط فعلی، مسئله نیروی انسانی به یکی از بزرگترین مشکلات صنعت ساختمان تبدیل شده است.
خروج اتباع و تشدید کمبود نیروی کار
مدیرعامل گروه ساختمانی آنیک همچنین به تأثیر خروج اتباع از کشور بر صنعت ساختمان اشاره کرد و گفت: این اتفاق تنها به ساختوساز آسیب نزد و بسیاری از صنایعی که به نیروی کار اتباع وابسته بودند نیز با مشکل مواجه شدند.
به گفته محمودی، بخشی از این نیروها سالها در ایران حضور داشتند و در طول این مدت به نیروهای ماهر و حرفهای تبدیل شده بودند. او با اشاره به سابقه ۲۰ تا ۲۵ ساله برخی از این افراد در ایران گفت: خروج این نیروها از کشور، خلأ قابلتوجهی در بازار کار ایجاد کرد.
محمودی افزود: اخیراً سازوکارهایی برای استفاده از نیروی کار اتباع ایجاد شده و مجموعه آنیک نیز از این مسیر برای تأمین بخشی از نیروی مورد نیاز خود استفاده میکند.
نقد نحوه حمایت دولت از سازندگان
او تأمین نقدینگی را یکی دیگر از چالشهای جدی سازندگان عنوان کرد و گفت دولت میتواند از انبوهسازان و توسعهگران حرفهای در قالبهای مختلف، از جمله تأمین زمین و تسهیلات، حمایت کند.
محمودی تأکید کرد: دولت ظرفیت و ابزارهای بیشتری نسبت به بخش خصوصی برای حمایت از ساختوساز در اختیار دارد، اما این حمایت باید بهگونهای باشد که منابع به توسعهگران توانمند و حرفهای برسد و در نهایت به ساخت پروژههایی با کیفیت و بهرهوری مناسب منجر شود.
او در همین زمینه نسبت به تکرار تجربه پروژههای کمکیفیت در ساختوساز دولتی هشدار داد و گفت حمایت از صنعت ساختمان زمانی مؤثر خواهد بود که به افراد و مجموعههایی سپرده شود که توانایی تعریف، اجرا و به سرانجام رساندن پروژه را دارند.
افزایش هزینه ساخت؛ اما نه به یک اندازه برای همه پروژهها
محمودی درباره تأثیر افزایش هزینههای ساخت بر فعالیت سازندگان نیز گفت: افزایش هزینه ساخت بهتنهایی باعث کاهش پروژههای این مجموعه نشده است؛ چراکه همزمان قیمت مسکن نیز افزایش پیدا کرده و بازار تنها از یک طرف تحت تأثیر رشد هزینهها قرار نگرفته است.
او با اشاره به تغییرات قیمت مسکن در سالهای اخیر افزود: افزایش قیمت فروش تا حدی عقبماندگی ایجادشده در هزینههای ساخت را جبران کرده است، هرچند این جبران کامل نبوده است.
مدیرعامل گروه ساختمانی آنیک در ادامه، نقش تجربه، برند و برنامهریزی را در ماندگاری سازندگان مهم دانست و گفت: افزایش هزینهها باعث شد بخشی از افرادی که با سرمایه مازاد و بدون سابقه وارد صنعت ساختمان شده بودند، از بازار خارج شوند؛ در مقابل، مجموعههایی که برنامه، تعریف پروژه مشخص و پشتکار داشتند توانستند در بازار باقی بمانند.
هزینه ساخت؛ یک عدد ثابت برای همه ساختمانها نیست
محمودی درباره میانگین هزینه ساخت نیز با تأکید بر تفاوت پروژهها گفت: نمیتوان یک رقم مشخص را بهعنوان هزینه ساخت تمام ساختمانها اعلام کرد؛ چراکه هزینه نهایی به نوع پروژه، منطقه، سطح کیفیت و محصولی که سازنده قصد ارائه آن را دارد، وابسته است.
او با اشاره به برخی برآوردها درباره هزینه ساخت پروژههای مختلف اظهار کرد: برای پروژههای لوکس ارقامی در محدوده ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان به ازای هر مترمربع و برای پروژههای متوسط حدود ۶۰ میلیون تومان مطرح میشود، اما این ارقام را نمیتوان به تمام پروژههای ساختمانی تعمیم داد.
محمودی افزود: در پروژههای اقتصادی این مجموعه، هزینه ساخت حدود متری ۶۰ میلیون تومان و در پروژههای لوکس حدود ۱۰۰ میلیون تومان است، اما این ارقام مربوط به پروژههای خود آنیک است و نمیتوان آن را به کل بازار تعمیم داد.
او در عین حال گفت: افرادی که معتقدند در شرایط فعلی تمام ساختمانها با هزینه کمتر از ۴۵ تا ۵۰ میلیون تومان ساخته میشوند، برآورد دقیقی ارائه نمیکنند.
به گفته محمودی، حتی در شمال تهران نیز هزینه ساخت میتواند به شکل متفاوتی محاسبه شود و در برخی پروژهها مبنای محاسبه به دلار نزدیک شده است. او با اشاره به تفاوت سطح متریال و کیفیت اجرا در پروژههای مختلف گفت: ممکن است هزینه ساخت یک پروژه حدود هزار دلار یا دو هزار دلار به ازای هر مترمربع باشد و در پروژههای خاص حتی رقم مشخصی نتوان برای آن تعیین کرد.
محمودی در پایان تأکید کرد: هزینه ساخت تابع مستقیم نوع پروژهای است که سازنده تعریف کرده و نمیتوان یک نسخه واحد برای تمام ساختمانها و تمام مناطق کشور پیچید.
