بتن خودتراکم ـ قسمت دوم

تکنولوژی بتن خودتراکم

با توجه به حساسیت در انتخاب نوع و نسبت‌های مصالح به‌کاررفته و همین‌طور مراحل و تکنیک‌های ساخت بتن خودتراکم در بچینگ نمی‌توان اذعان کرد که تهیۀ این بتن به راحتی بتن معمولی است. درواقع همان‌طور که انتخاب مواد افزودنی و مصالح سنگی و فیلر مناسب برای ساخت بتن خودتراکم لازم است استفاده از پرسنل فنی کارآزموده و خلاق، ماشین‌آلات مناسب و مهم‌تر از آن ایمان به تکنولوژی پیشرفته و اعتماد به نتایج آزمون‌های آزمایشگاهی و کارگاهی (صحت و دقت آزمایش) نیز لازمۀ رسیدن به بتن خودتراکم می‌باشد.

گاهی پیش آمده که در پروژه‌های مختلف به دلایل فنی و اجرایی ساخت بتن خودتراکم توسط دفتر فنی، کارفرما و یا مشاور ابلاغ شده و طرح اختلاط مناسبی نیز به‌دست آمده باشد، اما به دلیل عدم آگاهی و اطمینان یکی از عوامل اجرایی (از رئیس کارگاه گرفته تا رانندۀ میکسر، اپراتور بچینگ و یا پمپ بتن)، مخلوط بتن ساخته‌شده غیرقابل استفاده بوده (به‌عنوان مثال: غیرقابل پمپاژ) و مسئله به فراموشی سپرده شده است.

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت سازه‌ها

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت سازه‌ها

حساسیت بتن خودتراکم در مرحلۀ طراحی، ساخت و اجرا در مقایسه با بتن معمولی

همان‌طور که اشاره شد، بتن خودتراکم می‌تواند برای ساخت هر نوع سازه با ویژگی‌های مطلوب دوام و مقاومت به‌کار رود. این نوع بتن به لحاظ پارامترهایی نظیر مقاومت فشاری، مقاومت کششی، مدول الاستیسیته و … با بتن‌های معمولی تفاوت چندانی نداشته و همچنین تمامی پارامترها و فرمول‌های طراحی بتن معمولی، در مورد آن کاربرد دارد.

به دلیل استفاده از مواد افزودنی کاهندۀ آب و فوق‌روان‌کننده، مادۀ اصلاح‌کنندۀ ویسکوزیته و مواد پودری در ساخت بتن خودتراکم، طراحی طرح مخلوط و ساخت این نوع بتن از حساسیت بیشتری نسبت به بتن معمولی برخوردار بوده و در صورت عدم دقت در لحاظ‌نمودن صحیح پارامترهای طراحی، بتن موردنظر، مشخصات بتن خودتراکم را تأمین نخواهد نمود. همچنین به دلیل استفاده از مقادیر زیاد مواد پودری در بتن خودتراکم، جمع‌شدگی خمیری و خزش بیشتری را نسبت به بتن معمولی انتظار داریم لذا سرعت در شروع عملیات عمل‌آوری در بتن خودتراکم یک امر ضروری است. لذا موارد گفته‌شده همگی بر لزوم کنترل دقیق پارامترهای طراحی، ساخت و اجرای بتن خودتراکم در مقایسه با بتن معمولی دلالت دارند.

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت‌وسازها

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت‌وسازها

لزوم استقرار نظام جامع کنترل کیفی و بهره‌برداری از نیروهای متخصص

با توجه به حساسیت‌های اشاره‌شده درخصوص مراحل ساخت و به‌کارگیری بتن خودتراکم، کنترل خواص این نوع بتن در مراحل مختلف ساخت و اجرا جهت حفظ و تأمین خواص طراحی‌شده الزامی می‎‌باشد. جهت بررسی خواص بتن تازه مهم‌ترین فاکتور طرح، روانی بتن می‌باشد که عموماً به‌وسیلۀ آزمایش اسلامپ سنجیده می‌شود ولی درمورد بتن خودتراکم باید فاکتورهای بیشتری نظیر روانی، توان عبور، مقاومت در برابر جداشدگی و لزجت (ویسکوزیته) موردبررسی قرار گیرد تا از توانایی بتن ساخته‌شده جهت تراکم خودکار اطمینان حاصل شود.

ازاین‌رو با توجه به حساسیت‌های موجود در تولید و اجرای بتن خودتراکم، بالطبع سطح اعمال نظارت و کنترل کیفیت نیز بالاتر از سازه‌های اجراشده با بتن معمولی می‌باشد؛ بنابراین لزوم استقرار نظام کنترل کیفیت با تجهیز آزمایشگاه و بهره‌گیری از افراد متخصص در زمینۀ تعیین سطح نظارت و کنترل کیفیت شامل تعیین نوع و تعداد آزمایش‌های موردنیاز و ارائۀ دستورالعمل جامع درخصوص نظارت و کنترل کیفیت بتن‌های اجراشده مشخص می‌باشد.

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت‌وسازها

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت‌وسازها

کاربرد بتن خودتراکم و مزایای فنی و اقتصادی آن در پروژه‌های شهری

استفاده از بتن خودتراکم از چندین سال قبل به‌صورت عضو سازه‌ای در کشورهای توسعه‌یافته رشد چشم‌گیری داشته درحالی‌که اجرای این بتن در سازه‌های بتنی ایران متداول نبوده است. در یک مطالعۀ موردی با بررسی موردی ۱۰ پروژه با اسکلت بتنی و ارزیابی طرح‌های اختلاط و هزینۀ اجرای هرکدام از اعضای سازه‌ای، اگرچه هزینۀ تولید و مصالح اولیۀ بتن خودتراکم ۴۴ درصد از بتن معمولی بیشتر شده است اما با محاسبۀ هزینه‌های اجرا به‌طور متوسط ۶۳٫۲ درصد کاهش قیمت در این زمینه به‌دست آمده که نشان‌دهندۀ منفعت اقتصادی این نوع بتن می‌باشد. شاید مهم‌ترین دلیل عدم رواج استفاده از بتن خودتراکم در کشور، پیچیدگی‌های اجرایی این بتن به‌صورت درجا چه در اجرا و چه در تولید قطعات پیش‌ساخته می‌باشد که یقیناً با افزایش مطالعات آزمایشگاهی و رجوع به سوابق اجرایی مرتبط در دیگر کشورها، این نقص قابل‌حل است.

یکی از نکات مهم در اجرای صحیح سازه‌های بتنی تراکم کامل بتن و جاگیری مناسب آن در قالب می‌باشد. این مسئله در مورد المان‌هایی همچون دیوار برشی و ستون که در آن‌ها فشردگی آرماتور زیاد و ابعاد مقطع بتن‌ریزی کوچک می‌باشد از اهمیت بیشتری برخوردار است. در این راستا استفاده از ویبراتور جهت متراکم‌کردن بتن، مشکلات زیادی به‌همراه دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

۱) جداشدگی دانه‌بندی بتن به علت ویبرۀ زیاد در بعضی مناطق
۲) تراکم ناهمگن در نقاط مختلف سازه و درنتیجه مقاومت فشاری متفاوت در مقاطع مختلف سازه
۳) گیرکردن شلنگ ویبره بین آرماتورها در حین اجرا
۴) کرموشدن بعضی مناطق به علت غیرقابل‌دسترس‌بودن
۵) کرموشدن نقاطی از سطح بتن به علت ویبرۀ بیش‌ازحد و فرار شیرۀ بتن و جاگیری ناقص بتن در قالب

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت‌وسازها

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت‌وسازها

به موارد فوق باید آلودگی صوتی و خطرات جانی عملیات ویبره در مورد دیوارها و ستون‌های بتنی را نیز افزود. ازاین‌رو همان‌طور که قبلاً نیز اشاره شد، بتن خودتراکم راه‌حلی است که امروزه جهت رفع این مشکلات و همچنین رسیدن به بتنی با کیفیت بالاتر مطرح می‌باشد. امروزه در کشورهای پیشرفته، استفاده از بتن خودتراکم در پروژه‌های ساخت‌وساز شهری با توجه به خصوصیات آن، بسیار متداول شده است. مزایای استفاده از این نوع بتن در پروژه‌های شهری را می‌توان به شرح ذیل معرفی نمود.

۱) اطمینان از تراکم به‌خصوص در مقاطعی که کاربرد لرزاننده دشوار است.
۲) جاگیری آسان‌تر بتن در قالب
۳) سطح تمام‌شدۀ بهتر
۴) کاهش نیروی انسانی
۵) اجرای سریع‌تر به‌خصوص در مورد مقاطع دیوار و ستون
۶) آزادی عمل بیشتر در طراحی (امکان ایجاد مقاطع نازک‌تر)
۷) کاهش آلودگی صوتی ناشی از عملیات ویبرۀ سطح تمام‌شدۀ بتن خودتراکم در مقایسه با بتن معمولی

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت‌وسازها

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت‌وسازها

رشد دانش فنی در ساخت و اجرای بتن خودتراکم و افزایش روزافزون استفاده از این نوع بتن در پروژه‌های مختلف باعث شده تا به دلایل مختلف شمرده‌شده، هزینه‌های اجرایی طرح‌ها نیز نسبت به اجرای سازه‌های بتنی با تکنولوژی بتن‌های متداول کاهش یافته و مزایای خاصی نیز در ساخت سازه‌های بتنی به‌وجود آید که نمونه‌ای از این موارد در کاربردهای شهری و در اجرای سازه‌های ویژه به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شوند.

۱) سازه‌های بتنی با معماری خاص که نیاز به ظرافت زیاد با میلگردگذاری فشرده دارند.
۲) پل‌های با دهانۀ بزرگ که به دلیل طولانی‌بودن خط انتقال بتن، اجرای آن‌ها با بتن معمولی امکان‌پذیر نمی‌باشد و درضمن استفاده از بتن معمولی موجب قطورترشدن اندازۀ پایه‌ها و نازیبایی سازه می‌شود.
۳) تونل‌های شهری و آبی که در آن‌ها مسافت طولانی انتقال بتن معمولی و حفظ کیفیت و تراکم آن از مشکلات اجرایی به‌شمار می‌آید.
۴) ساختمان‌های بلند و برج‌ها
۵) ستون‌ها و دیوارهای بلند با میلگردهای متراکم
۶) کلیۀ بتن‌ریزی‌های مقاطع مختلف سازه‌ای که می‌بایست به‌وسیلۀ پمپ انتقال بتن انجام شوند.
۷) ساخت قطعات پیش‌ساختۀ نمادار در المان‌های شهری
۸) بتن‌ریزی کف‌ها و سطوح افقی
۹) بتن‌ریزی در سازه‌های زیرآبی

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت‌وسازها

نمونه‌ای از موارد استفادۀ بتن خودتراکم در ساخت‌وسازها

همچنین مزایای چشم‌گیر بتن خودتراکم و کمبود کارگران ماهر بتن‌ریزی به‌ویژه کارگران ویبره‌زن موجب گسترش سریع آن در دنیا شده است؛ که به‌طور اجمال می‌توان به مواردی از آن‌ها اشاره کرد.

۱) توسعۀ سازه‌های بتنی در دنیا و نیاز به بتن‌های با خواص ویژه
۲) افزایش سرعت اجرای سازه‌های بتنی در سهولت بتن‌ریزی
۳) امکان بهبود کیفیت مکانیکی بتن
۴) امکان اجرای سازه‌های بتنی ظریف و سبک‌تر نسبت به مقاطع معمول بتنی و انتخاب مقاطع کوچک با میلگردهای فشرده
۵) توسعۀ صنایع پیش‌ساختۀ بتنی
۶) صرفه‌جویی اقتصادی با توجه به کاهش نیروی انسانی لازم و زمان ساخت
۷) توجه به سطوح تمام‌شدۀ زیبا و مرغوب سازه‌‌های بتنی
۸) کاهش سروصدا و آلودگی صوتی محیط کار به‌ویژه در صنایع پیش‌ساختۀ بتنی

منبع: کاربرد بتن خودتراکم در پروژه‌های عمرانی شهری، مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.

به این مطلب امتیاز دهید
- 7% پیستوله برقی دوو مدل DASP400

پیستوله برقی دوو مدل DASP400

فروشگاه عرضه کننده
645,000 تومان 599,850 تومان
پیستوله برقی کرون مدل CT31004

پیستوله برقی کرون مدل CT31004

فروشگاه عرضه کننده
890,000 تومان
- 7% پیستوله برقی هیوندای مدل ۷۲۵-SG

پیستوله برقی هیوندای مدل ۷۲۵-SG

فروشگاه عرضه کننده
893,000 تومان 830,490 تومان
- 4% پیستوله برقی ۶۵۰ وات نووا مدل NTS 2742

پیستوله برقی ۶۵۰ وات نووا مدل NTS 2742

فروشگاه عرضه کننده
699,000 تومان 671,040 تومان
- 4% پیستوله برقی ۴۰۰ وات نووا مدل NTS 2741

پیستوله برقی ۴۰۰ وات نووا مدل NTS 2741

فروشگاه عرضه کننده
588,000 تومان 564,480 تومان
خوشحال میشیم دیدگاه شما رو بدونیم

دیدگاه خود را ثبت کنید