خرابی‌های روسازی‌های آسفالتی و شنی ـ قسمت دوم

انواع خرابی در روسازی‌ها

به‌طورکلی انواع مختلف خرابی‌ها را می‌توان به دو گروه تقسیم کرد:

۱) خرابی‌های بنیادی (سازه‌ای)
۲) خرابی‌های سطحی (وظیفه‌ای)

خرابی‌های بنیادی وقتی به وقوع می‌پیوندندکه سیستم روسازی به‌علت نداشتن قدرت باربری کافی در اثر بارهای وارد صدمه دیده و دیگر نتواند بدون افزایش بیشتر خرابی‌ها، بارگذاری بیشتری را تحمل نماید. خرابی‌های سطحی وقتی اتفاق می‌افتند که بدون آنکه الزاماً سیستم روسازی از نظر سازه‌ای قدرت باربری خود را از دست داده باشد، به‌علت ناهموارشدن بیش از حد سطح روسازی، بهره‌برداری از آن با اشکال صورت گیرد. تشخیص نوع خرابی (بنیادی‌ـ‌سطحی) از نظر انتخاب نوع و نحوۀ مرمت و بهسازی روسازی دارای اهمیت زیادی می‌باشد. برای مرمت خرابی‌های بنیادی، سیستم روسازی باید از نقطه‌نظر سازه‌ای تقویت گردد. درحالی‌که برای مرمت خرابی‌های سطحی، باید با انجام اقدامات لازم سطح رویه صاف و هموار شود.

تغییرشکل‌های سطح رویه

تغییرشکل‌های سطح رویه عبارت‌اند از: نشست محل کنده‌کاری شده، موج، گودی مسیر چرخ‌ها (شیارشدن)، نشست موضعی و تورم. در ادامه به‌تفصیل دربارۀ هریک از این موارد صحبت خواهد شد.

نمونه‌ای از تغییرشکل‌های سطح رویه در روسازی آسفالتی

نمونه‌ای از تغییرشکل‌های سطح رویه در روسازی آسفالتی

نشست محل کنده‌کاری شده

این خرابی به نشستی که در محل کنده‌کاری شدۀ روسازی به‌منظور عبور لوله‌های آب و گاز یا کابل تلفن و امثال آن به‌وجود آمده اطلاق می‌شود. علت این خرابی فقدان تراکم کافی مصالح به‌کاررفته برای پرکردن مجدد محل کنده شده است. برای جلوگیری از به‌وجودآمدن این خرابی باید ابتدا محل‌های کنده‌کاری شده بلافاصله پس از اتمام عملیات با مصالح مناسب پر شده و به‌خوبی متراکم شود و سپس روسازی آن با استفاده از بتن آسفالتی گرم انجام شود. باید توجه داشت که ضخامت رویۀ آسفالتی محل مرمت شده نباید به‌هیچ‌وجه از ضخامت رویۀ قسمت‌های مجاور آن کمتر باشد.

برای مرمت محل نشست کرده باید قسمت خراب شده با استفاده از بتن آسفالتی گرم پر شده و به‌خوبی متراکم شود. ضخامت لایۀ بتن آسفالتی به‌کار رفته باید به اندازه‌ای باشد که پس از متراکم‌کردن آن سطحش قدری از سطح بقیۀ روسازی بالاتر باشد. رعایت این نکته باعث می‌شود که سطح نهایی قسمت مرمت شده پس از آنکه تحت آمدوشد خودروها قرار گرفت هم‌سطح بقیۀ روسازی شود. لیکن باید دقت شود که این اختلاف سطح نباید طوری باشد که نهایتاً از بین نرفته و به‌صورت برآمده (گرده‌ماهی) باقی بماند، زیرا در آن صورت این برآمدگی خود سبب ناهمواری سطح روسازی خواهد شد.

نمونه‌ای از تغییرشکل‌های سطح رویه در روسازی آسفالتی

نمونه‌ای از تغییرشکل‌های سطح رویه در روسازی آسفالتی

موج

این خرابی به‌صورت موجی در جهت حرکت وسایل نقلیه در سطح رویۀ آسفالتی به‌وجود می‌آید. روسازی‌های آسفالتی که مصالح لایۀ رویۀ آن‌ها به طرز صحیح طرح و انتخاب نشده‌اند و درنتیجه دارای استقامت برشی کافی نیستند، به این صورت خراب می‌شوند. موج‌ها در محل‌هایی که نیروهای برشی شدیدی به روسازی وارد می‌شود به‌وجود می‌آیند. نیروهای برشی شدید معمولاً در نزدیکی تقاطع‌ها که وسایل نقلیه متوقف می‌شوند و یا از حالت سکون به حرکت درمی‌آیند، و یا در سایر محل‌های تغییر سرعت، توسط چرخ‌های وسایل نقلیه به روسازی وارد می‌شود.

علت به‌وجودآمدن موج معمولاً یکی و یا ترکیبی از عوامل زیر است:

۱) مصرف بیش از حد لازم قیر در مخلوط آسفالتی
۲) به‌کاربردن قیری که بیش از حد لازم برای آب و هوای منطقۀ مورد مصرف نرم است
۳) مصرف بیش از حد مصالح ریزدانه در مخلوط آسفالتی
۴) وجود مقدار زیاد مصالح گردگوشه در مخلوط آسفالتی
۵) هوا ندادن مخلوط‌های آسفالتی که در ساختن آن‌ها از قیرهای محلول استفاده شده است.

برای مرمت این نوع خرابی، در موارد یکه وسعت خرابی کم بوده و شدت موج‌ها زیاد است باید اقدام به کندن و برداشت کامل قسمت خراب شدۀ رویه شود. در این حالت محل کنده شده باید با استفاده از بتن آسفالتی گرم پر شود. در مواردی که وسعت خرابی نسبتاً زیاد بوده و شدت موج‌ها کم است باید با استفاده از یک لایۀ نازک روکش آسفالتی اقدام به رفع خرابی شود.

نمونه‌ای از تغییرشکل‌های سطح رویه در روسازی آسفالتی

نمونه‌ای از تغییرشکل‌های سطح رویه در روسازی آسفالتی

گودی مسیر چرخ‌ها (شیارشدن)

گودی مسیر چرخ‌ها به موجی عرضی که در سطح رویۀ آسفالتی به‌وجود می‌آید اطلاق می‌شود. نقاط گود این موج‌ها در مسیرهای حرکت چرخ‌های وسایل نقلیۀ سنگین قرار دارند. علت به‌وجودآمدن گودی مسیر چرخ‌ها تحکیم لایه‌های روسازی و یا خاک بستر راه می‌باشد. میزان گودی مسیر چرخ‌ها بستگی به شدت آمدوشد دارد، و هرچه تعداد و وزن وسایل نقلیۀ سنگین بیشتر باشد، شدت این خرابی نیز بیشتر خواهد بود. میزان گودی مسیر چرخ‌ها را می‌توان با قراردادن یک شمشۀ فلزی یا چوبی بلند در عرض راه مشاهده کرده و آن را اندازه‌گیری نمود. این خرابی همچنین در اثر حرکت جانبی مصالح آسفالتی در جهت عمود بر حرکت وسایل نقلیه نیز ممکن است به‌وقوع بپیوندد.

برای اجتناب از این نوع خرابی باید مشخصات فنی مصالح روسازی طوری انتخاب شود که استقامت و پایداری کافی را داشته باشد. مصالح سنگی مخلوط‌های آسفالتی باید شکسته بوده و از به‌کاربردن مصالح سنگی گردگوشه اجتناب شود. همچنین باید از مصرف میزان بیش از حد قیر و مصالح ریزدانه که باعث کاهش استقامت مخلوط می‌شوند خودداری گردد. برای مرمت گودی مسیر چرخ‌ها باید با استفاده از بتن آسفالتی گرم محل‌های گود شده پر شده و در صورت لزوم با یک لایۀ نازک آسفالتی روسازی روکش شود.

نشست موضعی

نشست موضعی به خرابی‌ای اطلاق می‌شود که در آن قسمت نسبتاً محدودی از روسازی در اثر نشست، سطحش از بقیۀ قسمت‌های دیگر روسازی پایین‌تر باشد. این خرابی ممکن است با یا بدون ظاهرشدن ترک‌هایی به‌وجود آید. نشست موضعی توسط سرنشینان وسایل نقلیه‌ای که از روی آن عبور می‌کنند احساس شده، و محل آن توسط آبی که بلافاصله پس از بارندگی معمولاً در آن جمع می‌شود مشخص می‌شود. در سایر مواقع، محل نشست موضعی به‌کمک تفاوتی که در رنگ بین قسمت نشست کرده و سایر قسمت‌های روسازی به‌علت اثر آب به‌وجود می‌آید قابل تشخیص است. علت به‌وجودآمدن نشست موضعی، نشست خاک بستر یا مصالح روسازی که به‌صورت غیریک‌نواخت متراکم شده‌اند می‌باشد. برای مرمت این نوع خرابی باید محل نشست کرده با استفاده از بتن آسفالتی گرم پر شده و متراکم شود.

نمونه‌ای از تغییرشکل‌های سطح رویه در روسازی آسفالتی

نمونه‌ای از تغییرشکل‌های سطح رویه در روسازی آسفالتی

تورم

تورم عبارت است از بالاآمدن قسمتی از سطح روسازی آسفالتی در اثر افزایش حجم خاک بستر روسازی و یا مصالح آن. افزایش حجم خاک معمولاً به دو علت صورت می‌گیرد:

۱) تورم در اثر یخبندان
۲) تورم در اثر رطوبت

برای مرمت این نوع خرابی باید پس از کندن و برداشت کامل مصالح قسمت متورم شده و تعویض خاک قابل تورم با مصالح مناسب، سطح روسازی وصله شود.

منبع: روسازی راه، امیرمحمد طباطبایی، مرکز نشر دانشگاهی.

به این مطلب امتیاز دهید
- 7%

پیستوله برقی دوو مدل DASP400

مرتب سازی بر اساس
645,000 تومان 599,850 تومان

پیستوله برقی کرون مدل CT31004

مرتب سازی بر اساس
890,000 تومان
- 7%

پیستوله برقی هیوندای مدل ۷۲۵-SG

مرتب سازی بر اساس
893,000 تومان 830,490 تومان
- 4%

پیستوله برقی ۶۵۰ وات نووا مدل NTS 2742

مرتب سازی بر اساس
699,000 تومان 671,040 تومان
- 4%

پیستوله برقی ۴۰۰ وات نووا مدل NTS 2741

مرتب سازی بر اساس
588,000 تومان 564,480 تومان
خوشحال میشیم دیدگاه شما رو بدونیم

Leave a reply